ศมส.ประชุมผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย สร้างเครือข่าย “นักจัดการข้อมูลชาติพันธุ์ระดับตำบล” ทั่วประเทศ ใช้ฐานข้อมูลขับเคลื่อนนโยบายและพัฒนาชุมชนชาติพันธุ์ระดับท้องถิ่น
วันที่ 11-12 มีนาคม 2569 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)(ศมส.) เดินหน้าขับเคลื่อนการพัฒนาระบบข้อมูลชุมชนชาติพันธุ์ของประเทศ จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “เสริมพลังเครือข่ายนักจัดการข้อมูลชุมชนชาติพันธุ์ระดับตำบล และขับเคลื่อนการใช้ประโยชน์ข้อมูลเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน” ณ โรงแรมปรินซ์ พาเลซ กรุงเทพฯ รวมเครือข่ายสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้แทนชุมชนชาติพันธุ์จาก 20 จังหวัดทั่วประเทศเข้าร่วมพัฒนาศักยภาพการจัดการข้อมูลในระดับพื้นที่
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.แพร ศิริศักดิ์ดำเกิง ผู้อำนวยการศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เปิดเผยว่า “ปัจจุบันประเทศไทยมีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ไม่น้อยกว่า 60 กลุ่ม การพัฒนาฐานข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ถือเป็นหัวใจสำคัญของการกำหนดนโยบายและการพัฒนาที่ตอบโจทย์พื้นที่ โดยเฉพาะภายหลังการประกาศใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญของการคุ้มครองสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของกลุ่มชาติพันธุ์ในสังคมไทย”
ผลการดำเนินงานที่ได้จากการมีส่วนร่วม
ศมส.ได้นำเสนอให้เห็นระบบฐานข้อมูลชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นฐานข้อมูลกลางในการบริหารจัดการและนำเสนอข้อมูลสถานการณ์ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ วิถีชีวิตวัฒนธรรม สถานการณ์การเข้าถึงสิทธิสวัสดิการและบริการขั้นพื้นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ โดยจะแสดงข้อมูลในรูปแบบของ Dash board ที่มีการเก็บรวบรวมและประมวลผลข้อมูลจากระดับท้องถิ่นและชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์
อย่างไรก็ดี ในการอบรมครั้งนี้ ยังมุ่งให้เกิดการสร้างเครือข่าย “นักจัดการข้อมูลชุมชนชาติพันธุ์ระดับตำบล” ให้สามารถรวบรวม ตรวจสอบ วิเคราะห์ และใช้ข้อมูลเป็นเครื่องมือในการมองเห็นปัญหา ศักยภาพ และทิศทางการพัฒนาของชุมชน เพื่อนำไปสู่การจัดทำแผนคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ในระดับท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม
การนำผลจากการมีส่วนร่วมไปปรับปรุงพัฒนาการดำเนินงานของหน่วยงาน
สำหรับเป้าหมายการดำเนินงานในระยะถัดไป ศูนย์ฯ ตั้งเป้าหมายให้เกิดการพัฒนาพื้นที่ตำบลต้นแบบด้านการบริหารจัดการข้อมูลชุมชนชาติพันธุ์ให้ครอบคลุมทั่วประเทศ โดยส่งเสริมและยกระดับให้เกิดการพัฒนาโครงสร้าง กลไกคณะทำงานระดับท้องถิ่น ที่สามารถใช้ฐานข้อมูลชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์เป็นเครื่องมือสำคัญในการวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจวัฒนธรรม การจัดการทรัพยากร และการยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์สอดคล้องตามเป้าหมายและเจตนารมย์ของพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาตพันธุ์ พ.ศ. 2568 การเสริมพลังเครือข่ายนักจัดการข้อมูลชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ระดับตำบล ครั้งนี้จึงนับเป็นอีกก้าวสำคัญของการพัฒนาระบบข้อมูลชาติพันธุ์ของประเทศ ที่จะช่วยให้การกำหนดนโยบายและการพัฒนาท้องถิ่นตั้งอยู่บนฐานข้อมูลจริงของชุมชน และเปิดพื้นที่ให้ชุมชนชาติพันธุ์มีบทบาทร่วมกำหนดอนาคตของตนเองอย่างยั่งยืน
