พระพุทธรูปนาคปรก


พระพุทธรูปนาคปรก

ชื่อหลักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิมาย
จังหวัดนครราชสีมา
ประเภทงานศิลปะประติมากรรม
คำสำคัญปราสาทพิมาย, พระพุทธรูปนาคปรก, พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิมาย

ที่ตั้ง

ตำบลในเมือง
อำเภอพิมาย
จังหวัดนครราชสีมา
ภาคภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
พิกัดภูมิศาสตร์
ค่าองศาทศนิยม
Lat : 15.224812
Long : 102.494452
พิกัดภูมิศาสตร์
พิกัดกริด
Zone : 47 P
Hemisphere : N
E : 230843.9
N : 1684737.63
ตำแหน่งงานศิลปะจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิมาย

ประวัติ

ประวัติการสร้าง

พระพุทธรูปอยู่ในอิริยาบถนั่งทำปางสมาธิ ขัดสมาธิราบ พระชงฆ์คมเป็นสันดังมนุษย์จริง ครองจีวรห่มเฉียง บางแนบพระวรกาย ไม่มีริ้ว พระพักตร์สงบ พระเนตรปิด แย้มพระโอษฐ์เล็กน้อย ขมวดพระเกศาเวียนเป็นวงก้นหอย พระอุษณีษะนูนเพียงเล็กน้อย ขนดนาคที่รองรับพระพุทธเจ้ามี 3 ขนด มีพังพานนาคหลายเศียรปกอยู่ทางด้านหลัง

กระบวนการสร้าง/ผลิต

หินทรายแกะสลัก

ข้อมูลงานศิลปกรรม

ลักษณะทางศิลปกรรม

พระพุทธรูปอยู่ในอิริยาบถนั่งทำปางสมาธิ ขัดสมาธิราบ พระชงฆ์คมเป็นสันดังมนุษย์จริง ครองจีวรห่มเฉียง บางแนบพระวรกาย ไม่มีริ้ว พระพักตร์สงบ พระเนตรปิด แย้มพระโอษฐ์เล็กน้อย ขมวดพระเกศาเวียนเป็นวงก้นหอย พระอุษณีษะนูนเพียงเล็กน้อย ขนดนาคที่รองรับพระพุทธเจ้ามี 3 ขนด มีพังพานนาคหลายเศียรปกอยู่ทางด้านหลัง

ข้อมูลที่สำคัญทางวิชาการ

พระพุทธรูปนาคปรกองค์นี้ค้นพบภายในห้องครรภคฤหะของปราสาทพิมาย มีลักษณะตามอย่างพระพุทธรูปในศิลปะบายน อายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 ตรงกับรัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

อย่างไรก็ตาม ปราสาทพิมายที่เห็นในปัจจุบันเป็นงานที่สร้างขึ้นในศิลปะนครวัดตอนต้น อายุราวพุทธศตวรรษที่ 17 ซึ่งเก่ากว่าพระพุทธรูปนาคปรกองค์นี้กว่า 100 ปี ดังนั้นรูปนี้จึงไม่ใช่รูปเคารพประธานดั้งเดิมของปราสาทพิมาย แต่เป็นรูปใหม่ที่นำมาประดิษฐานไว้แทนรูปเดิม โดยไม่แน่ชัดว่าประดิษฐานมาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 18 หรือหลังจากนั้น

เมื่อผนวกรวมกับหลักฐานอื่นๆที่พบภายในปราสาทพิมาย สะท้อนให้เห็นว่าในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ศาสนสถานแห่งนี้มีความสำคัญมาก จึงพบศาสนสวัตถุและการสร้างเสริมในช่วงเวลานี้จำนวนมาก
ศาสนา/ความเชื่อที่เกี่ยวข้องพุทธศาสนามหายาน
วันที่จัดทำข้อมูล2016-09-30
ผู้จัดทำข้อมูลรุ่งโรจน์ ธรรมรุ่งเรือง

ยุค

ยุคประวัติศาสตร์
สมัย/วัฒนธรรมลพบุรี, เขมรในประเทศไทย, บายน
อายุพุทธศตวรรษที่ 18

บรรณานุกรม

บรรณานุกรม

ทนงศักดิ์ หาญวงศ์. เมืองพิมาย. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2531.

สุภัทรดิศ ดิศกุล, หม่อมเจ้า. (เรียบเรียง) ประติมากรรมขอม. กรุงเทพฯ : กรุงสยามการพิมพ์, 2515.

สุภัทรดิศ ดิศกุล, หม่อมเจ้า. ศิลปะสมัยลพบุรี. กรุงเทพฯ : มหาวิทาลัยศิลปากร, 2547.